Bartja E Vlerës Mbrenda Kohës – Islami Sistem Jete

Bartja E Vlerës Mbrenda Kohës – Islami Sistem Jete
Loading...

“Ne të gjithë jemi viktimë të një inxhinierie kulturore të vetë-kolonizues. Kjo është ngjarja.”

Âkif Emre

Muslimanët, në shekullin e kaluar përjetuan vdekjen, dështimin, por jo humbjen e identitetit. Në shekullin e kaluar përjetuam zhdukjen e institucioneve, shteteve, Perandorinë Osmane dhe Kalifatin. Kurse sot, ne përjetojmë zhdukjen e identitetit tonë, tëhuajsimin e vlerave, mendimit dhe kulturës sonë.

Për shekullim e kaluar mundemi të flasim, debatojmë, do të jetë vetëmse një përkujtim i mirë për të kaluarën të trishtuar që e kemi përjetuar, por nuk do të jetë aspak e bollshme për të ardhmen tonë. Sepse ne sot, duhet të flasim për një sistem të Kalifatit, shtetit, ekonomisë, rendit shoqërore, që bazën e ka në fenë hyjnore. E kam drojë të flas për kalifatin, sepse menjëherë na terrorizojnë, dhe këtë e dëshirojnë, por më jemi duke u normalitizuar në botë, në njeriun “tjetër” dhe jemi duke e sqaruar veten për këtë, por pas tyre vjen gjëja më kryesore, që ne besimtarët e kemi detyrë: të flasim për zgjidhjen e problemeve sociale, etike, ekonomike, politike në botë për mbarë njerëzimin. Kur përmenda Kalifat, fjalën e kam për Kalifatin e Zotit e jo të shejtanit. Për atë kalifat të Zotit që do të jetë frymë për çdo njeri, që do të përshtatet me karakterin njerëzore, që idea në teori do të kalojë në praktikë, për atë Kalifat të Zotit që sot jo vetëmse muslimanët, por edhe jomuslimanët për hatër të frymës së lirë të tyre do të na përkahin.

Muslimanët sot, kanë mbetur në një gjumë të thellë me plot ëndra të kaluara. Muslimanët sot nuk po munden ta identifikojnë besimtarin e kohës, evlijaun, dushmanin, shejtanin. Sepse ne njëherësh nuk e dijmë, vlerën tonë, e kam fjalën për vlerën se jemi muslimanë, dhe se jemi “vëllezërit të Pejgamberit a.s.(hadith)”. Shembull, deri para shekujsh, mes dijetarëve është diskutuar se kush e ka vlerën më të madhe, ne apo 3 gjeneratat e para (shikoni kapitullin në veprën e Shah Velijullah Dehleviut “Huxhetullah-il-Belaga”) që kjo temë ka qenë e hapur çdo herë. Por me krijimin e frakcioneve të ndryshme që thirren se janë mbrenda islamit, që mundohen fenë ta banalizojnë me “probleme” të kryera shekuj më parë nga dijetarët, ndëgjojmë thirrjen e kthesës në të kaluarën – që kjo thirrje bëhet vet nga kalifati shejtanit, e këta mundohen ta humbin vlerën e muslimanit të kohës. O Zot na ruaj nga shejtanët! Tek ne nuk duhet humbur respektin ndaj 3 gjeneratave të para, por nuk duhet të ndalemi tek ata, dhe vetëm të lavdërohemi me ta. Po është e vërtetë, Kur’ani i përmend sahabët të Pejgamberit a.s., por vallë nuk e përmend edhe vet besimtarin e kohës!?! Sikur kishte mbaruar vlera e muslimanllëkut, Feja nuk do të ishte Hyjnore dhe (hasha!) Zoti kishte mbet mbrapa kohës.

Ne si besimtarë duhet të dijmë, se në fe, nuk ka kthim në të kaluarën, por kemi bartje vlerash mbrenda kohës. Nuk po flas për një fe, që do të më shpëtojë vetëmse mua, jam duke folur për një fe që do të na shpëtojë bashkërisht. Kurse, për të arritur në këtë, ne besimtarët të kohës i kemi 2 pika kryesore:

1) Tradita e Diturisë Fetare që e sjell fetarsinë në shoqëri;
2) Të qenurit i Islamit një sistem jete.

Pika e parë, është tradita e diturive fetare që barten prej Pejgamberit a.s., deri më sot, padyshim që kjo gjë kërkon zinxhirin e tij, dhe krahas me fetë tjera, Islami dëshiron dhe e ka detyrë të dallohet me bartjen e dijes fetare në kohë me anë të zinxhirit të dijes fetare.

Sikurse që ka ndodhur edhe më herët, për arsyje të kohës dhe pyetjeve të tij, Islami e institucionalizojë dituritë e tij. Në fillim, të gjithë dijet quheshin Fik’h, më pas Hadithi u nda si dituri, pastaj Tefsiri u nda nga Hadithi, dhe me kohë erdhëm në institucionalizimin e shumë diturive fetare. Pas tyre, për kërkesat e kohës dhe vendit, u dalluan/formuan edhe mutekeliminjtë-apolotegjika.

Në hadithin e Xhibrilit a.s., përmendet Islami, Imani dhe Ihsani, edhe për këta u formuan institucionet/medh’hebet fik’hore, medh’hebet akaidore dhe tarikatet. Do të thotë që vet dija kërkon të zhvillohet, të institucionalizohet. Por sot nuk janë të bollshme këta institucione vetvetiu, sepse nuk është e hapuar dera e muxhtehidllëkut.

Besimtarët, duhet të binden se duhet të hapet ajo derë, dhe të fillojnë përgjigjet ndaj nevojave të kohës. Sikurse mos të ripërtritet alimllëku, pse vallë Nebinjtë (i Dërguar i Zotit, që ka poseduar libër) e kishin sistemin e tyre veçantë nga Nebinjtë tjetër?! Pas Muhammedit a.s., nuk ka të Dërguar, por vetëmse ka trashëgimtar – koha dhe vendi i kanë kërkesat e tyre, dhe feja hyjnore i përgjigjet këtyre me anë të trashëgimtarëve të Pejgamberit a.s., të cilët bazën padyshim e kanë tek Kur’ani Famëlartë dhe Hadithi.

Një shembull të mirë e kemi Xhaminë Xhenne në Mali (Afrikë), kjo xhami çdo vit rindërtohet nga vet besimtarët të qytetit, nga çdo lloj moshe, çdo lloj profesioni, çdo lloj medh’hebi, por e mban identitetin e saj ende shekuj me rradhë. Xhamia Xhenne është nga balta, dhe ajo dëmtohet çdo herë nga erërat, shiu, por rindërtimi i saj i mbetet djersës së besimtarëve, dhe kjo është një lloj uniteti mes muslimanëve të Malit, po ashtu është edhe vet fuqizim dhe mbajtje të identitetit të tyre – por kjo padyshim që bazën e ka të njëjtë por kryesorja është ripërtëritja e vlerës së saj. Për hapjen e muxhtehidllëkut, teozofi, Reshid Hafizoviqi, e thot shumë bukur dhe e parashton pytjen akaidologëve të sotshëm muslimanë, “a është e lejuar klonimi i kafshëve apo njerëzve, sepse sot teknologjia po e mundëson këtë gjë?”. Pyetja e Hafizoviqit është me vend, sepse ai me një pytje nxit në një revolucion dhe zhvillim të fuqishëm në këtë që e them – thjesht tregon arsyjen se pse duhet të hapet dera e muxhtehidllëkut.

Tradita e diturisë fetare, janë edhe mektepet në mëhallat tona, sepse ata e mbajnë gjallë fetarsinë, leximin, dijen rreth bazave të fesë. Me këtë e mbrojmë identitetin tonë fetar. Në anën tjetër i kemi edhe dy gjëra që na mbajnë gjallë në fetarsinë tonë; xhaminë dhe teqen. Xhamia në aspektin kolektiv, kurse teqja në aspektin individual, përkujdeset për besimtarin. Këta të dy janë edhe vet në sistemin e jetesës së Islamit dhe padyshim që edhe tradita e diturisë fetare edhe sistemi i të qenurit jetë islami janë të ndërlidhura mes vete, që nuk munden të mendohen njëra pa tjetrën. Xhamitë në kohën tonë, janë kthyer në simbolin më adekuat të mesxhi’di-dirarrit, sot xhamia nuk ka frymë, nuk ka shpirtë, nuk ka islam, për arsyje të paaftësisë sonë, xhamia sot, ka grindje, ka fitne, ka frakcione, krijon armiqësi mes muslimanëve. Padyshim që në teori xhamia nuk është kështu, por sot në praktikë ky kaos përjetohet. Teqet, sot janë deformuar nga shumë njerëz të paaftë që nuk munden të qenë rob të Zotit, dhe ata, mundohen për krijimin e një “shoqërie” të aforizuar vet nga muslimanët, për arsyje të ndarjes së Ihsanit, nga Imani dhe Islami. Edhe për këtë ne kemi treguar që jemi të paaftë. Institucionet më të larta fetare, e kanë padyshim detyrë për përkujdesjen, e xhamisë dhe teqes. Kur xhamia dhe teqja, atë që e kanë në teori do ta derdhnin në praktikë pastër, nuk do të mund të humbet identiteti i besimtarit të kohës. Për këtë, pa arsyje duhet të posedojmë komunitet/bashkësi fetare të mirëfilltë, që nuk i rëzon miqtë e tij me tekste, por e bën punën e vet që duhet bërë.

Pika e dytë, është të qenurit i islamit sistem jete. Që ky sistem, vjen me traditën e diturisë fetare, por krijohet për mirëmbajtjen e rendit të traditës së diturive fetare. Sistem jete, do të thotë rendi shoqërore, politike, ekonomike, të përputhen në kornizat e fesë hyjnore. Mos të harrojmë, Islami vjen për shpëtimin e njerëzimit, sot koha kërkon nga ne që të përgjigjemi nevojave të tij, problemeve në rendin shoqëror, problemet politike, ekonomike etj. Në fe, nuk kemi dallim, përveç takvallëkut, dhe kjo na mban të gjallë dhe lidhje direkte me Zotin. Në burimet bazë të fesë kemi shumë ngjarje për rendin shoqëror në udhëheqjen e Pejgamberit a.s. (ku i thotë një ushtarit kthehe hakun tënd lirisht), kujtoni në Katër Udhëheqësit të Drejtë, kujtoni vërejtjet e Ebu Dherrit r.a. Mos të harrojmë që, sikur vendet muslimane të udhëhiqeshin sikurse pararendësit e tyre (jobesimtarë), çfarë veçantie do të kishte atëherë shpëtimi/çlirimi/Islami!?!

Ebu Dherr-Gifari r.a., ishte nga ata persona që ishte pjek në furrën e Mekteb-i-Suffasë (Pejgamberit a.s.). Thirrja, vërejtja, e tij çdo herë ka qenë përkujdesje për muslimanët, veçanërisht për udhëheqësit muslimanë. Ai, i dhâ vërejtje më të drejtit, Omerit r.a., i dhâ vërejtje gjithsesi edhe Muaviut. Përkujdesja e Ebu Dherr Gifarit, ishte një lloj kamxhiku që të mban në rrugë të vërtetë. Ai ishte, dhe mbeti me të gjithë vlerat e tij Ebu Dherr. Por sot, Ebu Dherri duhet të institucionalizohet, vërejtjen dhe përkujdesjen të tij ndaj besimtarëve, e kemi detyrë ta institucializojnë, me dijetarë, sociologë, ekonomistë, që mos ta humbim vlerën e takvallëkut dhe rendit shoqërore që ishte nga thirrjet e para të Dërguarit të Allahut a.s.

Në anënë tjetër, sistemi ekonomik i fesë hyjnore, nuk e mbush vetëmse arkën shtetrore, por pik së pari përmbushen nevojat e qytetarëve mbrenda Kalifatit të Zotit. Për këtë arsyje, rendi shoqëror që thërret feja hyjnore i barazon të gjithë, dhe me zhvillimin ekonomik sjell që të fitojë një herë populli pastaj shteti. Sepse për ne, vet njeriu është pjesa përbërëse e shtetit. Feja, na shtyen në fuqizimin ekonomik, dhe këtë e kemi të domosdosshme nëse dëshirojmë ta faktorizojmë idenë tonë. Përmendja e Hekurit pas Kur’anit (Sureja Hadid, 25), është për ta treguar dhe shtyer besimtarin në një qytetërim të zhvilluar, sepse hekuri është fuqia, zhvillimi, arma, teknologjia dhe vet ekonomia. Kur’ani shtyen besimtarin në aspektin moral-fetare dhe në teknologjinë. Kur’ani nuk shtyn në formimin e besimtarit të varfër, por në një besimtarë i lidhur me fenë dhe gjithashtu i pasur, dhe i nevojshëm për të tjerët, por kjo nuk do të thotë që i varfëri nuk i mbush detyrat e tij mbrenda shoqërisë fetare. Feja e shtyn besimtarit që të bëhet i fuqishëm në çdo aspekt. Më kryesorja, përveçse urdhëron në 2 të lartëpërmendurat, vet feja është balanca mes tyre. Thejsht: “Besimtari nuk duhet pasurinë ta mbajë në zemër, por në dorën e tij, ta dijë ta përdorë për çdo gjë.”

Besimtari padyshimë që duhet me qenë i nevojshëm për të tjerët, edhe në aspektin ekonomik. Por kryesorja është që ky fuqizim, të jetë në kornizat e rendit shoqërore. Për këtë arsyje thirrja e 4 udhëheqësve të drejtë (Ebu Bekir r.a., Omer r.a., Othman r.a., dhe Ali r.a.) ishte në lërjen anash të botës, në të vërtetë mos lakmisë së botës. Kujtoni ngjarjen e Omerit r.a., kur nuk dallohet aspak nga popullata, edhe pse ishte udhëheqës i besimtarëve. Kjo është rendi shoqëror në islam. Sepse udhëheqësi i gjithë besimtarëve nuk u dallua nga besimtarët të tjerë, bile edhe në atë kohë kur besimtarët fituan dy fuqitë botërore të atëhershme. Sikur të kishte ndonjë dallim mes besimtarit të pasur dhe të varfër, atëherë çfarë vlere kishte çlirimi!?! Nëse vazhdonte udhëheqësi i ndonjë rajonit të çliruar të hajë nga kuzhinieri që ka mbetur nga jobesimtari, nuk kishte pas vlerë çlirimi, rendi shoqëror, dhe praktikimi i fesë hyjnore.

Feja Hyjnore, përveçse e mbanë të gjallë popullin, shtetin, e mbanë të gjallë edhe respketin ndaj udhëheqësit, dijetarit, familjes. Ne sot, jemi duke e humbur edhe këtë vlerë, sepse, në një anë manipulohet me udhëheqësit dhe dijetarët, në anën tjetër luftohet të shkatërohet vlera e familjes mbrenda shoqërisë, jo vetëm të muslimanëve këtë herë, por gjithëkund. Dhe ne e kemi amanet mbrojtjen e shoqërisë.

Habitem, tha Ebu Dherri, me atë që e ka barkun bosh dhe nuk e merr shpatën të revultojë kundër udhëheqësit.

Sot në këtë shekull, ne besimtarët duhet të fuqizohemi edhe politikisht, që të sjellim qetësi, rehati, apo sipas idesë së Farabiut “Qytetin e virtytshëm”, në jetën e njerëzve. Derisa nuk e sjellim këtë, sahabiu i Pejgamberit a.s., do të habitet ende me ne. Sepse ne e kemi detyrë, të sjellim rendin në shoqëri, dhe pastaj ta mbrojmë atë, ky është koncepti i udhëheqësit në islam, si mund ata që thirren besimtarë të mos kenë ide politike fetare, kur në çdo 100 vite ndryshojnë sistemet e udhëheqjes shtetrore – për arsyje të mos përgjigjeve të kohës, ne si besimtarë si nuk mund ende të përgjigjemi gjithë nevojave të njerëzimit (pa dallim fetar) edhe në aspektin politikë. Vallë si mund të mbetet e gjallë fetarsia në shoqëri, kur udhëheqësia është anti-fetare. Ja pse po e them që të 2 na duhen; (1) Tradita e Diturisë Fetare që e sjell fetarsinë në shoqëri; (2) Të qenurit i Islamit një sistem jete. Sepse duhet të mbahen rendi, dhe këta munden vetëmse me njëri-tjetrin të mbajnë veten. Sepse, feja, çdo herë do të jetë gjëja më e mirë në jetën e njerëzve, por çdo herë do të mundohet të manipulohet me fe, derisa nuk e krijojmë traditën tonë të dijes fetare që ta mbajë gjallë sistemin me anë të traditës. Ja kështu tha, më i dashuri, Pejgamberi alejhis-selam:”Njeriu, është në fenë e prindërve të tij.”

(Në një vjetorin e tij, këtë tekst ia dedikoj, rahmetli Âkif Emre abisë…)

Ejmen A.Ismaili, Shkup.

23.05.2018.

Loading...
Facebook Twitter Google+

Facebook Comments

Artikuj të ngjashëm

Kliko Like per te vazhduar
Kliko Like për të vazhduar